Kemik Dansitometri

Teknisyen:İsmihan HOŞMAN

KEMİK   DANSİTOMETRİSİ  NEDİR?

           Bir kemik dansitometri tarama ve kemik mineral yoğunluğunu ölçmek için kemik yoğunluğu kaybını değerlendirmek amacıyla yürütülen bir testtir.  Bu test, kemiklerde kalsiyum kaybı sonucu gelişen kemik durum osteoporoz tanısı için kullanılır. Kemik dansitometride dual-enerji X-ray absorbsiyometri veya kemik yoğunluğu taraması bilinmektedir. Bu işlem sırasında çok az miktarda radyasyon kullanılır.

  • Kemik dansitometri kemik mineral yoğunluğunu değerlendirmede standart bir yöntemdir.

      •     Kemik kaybının çabuk ve ağrısız ölçümünü sağlar,

      •    Ölçümde sıklıkla kalça ve bel kemiğinin alt bölümü kullanılır

     Kemik yoğunluğu ölçümü neden yapılır?

     Kadınlarda, 40 yaşından sonra kemik kütlesinde kayıp başlamaktadır, bu durum menopoz ile hızlanmaktadır. Kadınlarda menopozun ilk on yılı içinde kemik kütlesinin ort. % 15; erkeklerde ise tüm yaşam boyunca % 20 - 30 kaybolmaktadır. Kemik kütlesindeki kayıp oranı arttıkça, kırık riski artmaktadır. Kemik yoğunluğu ölçümü ile hem osteoporoz ve kırık riski hesaplanabilmekte hem de tedavi sonrası takip yapılabilmektedir. 
          Menopozdan sonra kadınları en çok etkileyen olaylardan biri olan Osteoporoz kemiklerin kalsiyum içeriğinin kaybı sonucu kemiğin incelmesiyle kırık riskinin artmasıdır.

         Kemik dansitometri sıklıkla osteoporozun tanısında kullanılır. Elbette bu durum erkeklerde de olabilir. Eğer kemik yoğunluğunuz düşük çıkarsa, siz ve doktorunuz kırık oluşmadan önce nasıl bir tedbir alacağınız ya da tedavi göreceğiniz konusunda planlama yapmalısınız.

        Kemik dansitometri  kemik kaybına neden olan diğer olayların gösterilmesi yanı sıra uygulanan tedavinizin etkinliğinin değerlendirilmesinde de kullanılır.

           

             Kemik yoğunluğu ölçümü kimlere yapılır?

  1. Sigara içiyorsanız ya da kalça kırığı gibi kişisel ya da ailesel bir öykünüz varsa
  2. Kemik kaybı ile birlikte seyreden hastalıkları olan bir erkekseniz
  3. Tip 1 (juvenil ya da insulin bağımlı) şeker hastaları, ya da osteoporoz aile öyküsü olanlar
  4. İdrar incelemelerinde aşırı kollajen artışları gösteren ve yüksek dozda kemik içeriği değişimine uğrayanlar
  5. Omurgalarında kırık olan ya da osteoporozun diğer bulgularını taşıyanlar
  6. Menopoz öncesi dönemde osteoporoz açısından yüksek risk taşıyan kadınlara
  7. Cerrahi olarak menapoza giren (her iki yumurtalığı alınan) kadınlara
  8. Menopoz sonrası risk faktörleri taşıyan kadınlara
  9. Zayıf ve uzun boylu menopoz sonrası kadınlara
  10. Ailede osteoporoz öyküsü bulunanlara, omurga kırığı olanlara
  11. 160 cm den kısa boy ve 50 kg. dan düşük ağırlık
  12. Yılda 2,5 cm. den fazla boy kısalması olanlara
  13. 65 yaştan büyük olanlara
  14. Kalsiyumdan fakir beslenenlere
  15. Erişkin yaşta küçük darbe veya travmalarla kırık oluşması durumlarında
  16. Röntgen filminde kemik yoğunluğunda azalma (osteopeniye) saptananlara
  17. Aşırı Alkol, sigara, kahve tüketenlere
  18. Östrojen tedavisine kontrendikasyon varsa
  19. Testeren seviyesi düşük olanlara
  20. 1 aydan uzun süren hareketsiz (immobilizasyon) kalmak zorunda olanlara
  21. Şeker hastalarına
  22. Heparin, Antiasit Kortikosteroidler (Prednisone), Dilantin ve Barbituratlar , Tiroid Hormonu gibi ilaçları uzun süreli kullananlar

 

Kemik yoğunluğu ölçümü kimlere yapılmaz?

  1. Hamilelere
  2. İnceleme tarihinden 2 - 6 gün önce ağız veya damar içi yolla kontrast madde kullanmış olanlara
  3. Hareketsiz yatamayanlara
  4. İleri derecede omurga deformasyonu olanlara yapılamaz